De Dyslexie-Express
De Dyslexie-Express: hulpmiddel om dyslexie uit te leggen in de klas.
Voor veel leerkrachten is het een uitdaging om dyslexie op een begrijpelijke manier uit te leggen aan leerlingen. Niet alleen aan het kind met dyslexie zelf, maar ook aan de klasgenoten. Begrip en acceptatie spelen namelijk een grote rol in het leerproces en het zelfvertrouwen van een leerling.
Een bekend educatief hulpmiddel dat hiervoor ontwikkeld werd, is De Dyslexie-Express. Hoewel dit pakket tegenwoordig moeilijk verkrijgbaar is, blijft het een inspirerend voorbeeld van hoe dyslexie op een toegankelijke en praktische manier in de klas besproken kan worden.
Wie meer wil weten over de inhoud en ervaringen met dit pakket kan ook terecht op de inspiratiepagina van Kinderboekenjuf:
https://www.kinderboekenjuf.nl/inspiratie/de-dyslexie-express/
In dit artikel leggen we uit wat De Dyslexie-Express precies was, hoe het gebruikt kon worden in het onderwijs en waarom de ideeën achter dit pakket nog steeds waardevol zijn voor leerkrachten en begeleiders.
Wat is De Dyslexie-Express?
De Dyslexie-Express was een educatieve doos met verschillende materialen die speciaal ontwikkeld waren voor leerlingen met dyslexie in groep 4 tot en met groep 8.
Het doel van het pakket was tweeledig:
- leerlingen helpen begrijpen wat dyslexie is
- leerkrachten handvatten geven voor praktische begeleiding in de klas
De inhoud richtte zich niet alleen op de leerling met dyslexie, maar ook op de groep als geheel. Door klasgenoten inzicht te geven in wat dyslexie betekent, ontstaat vaak meer begrip en samenwerking in de klas.
Volgens ervaringen uit het onderwijs bevatte de doos diverse materialen die samen een compleet educatief traject vormden.
Voor wie was het pakket bedoeld?
De Dyslexie-Express werd ontwikkeld voor verschillende professionals die met leerlingen werken, zoals:
- groepsleerkrachten in het basisonderwijs
- remedial teachers
- intern begeleiders
- logopedisten
- dyslexiespecialisten
Omdat het pakket zowel uitleg, spelvormen als coaching bevatte, kon het in meerdere situaties worden ingezet: tijdens lessen, begeleidingstrajecten of gesprekken met leerlingen.
De inhoud van De Dyslexie-Express
De kracht van het pakket zat in de combinatie van verschillende materialen. Elk onderdeel richtte zich op een ander aspect van dyslexie: begrip, acceptatie, samenwerking en begeleiding.
Het leesboek: Tess en Stijn pimpen het plein
Een belangrijk onderdeel van het pakket was het boek “Tess en Stijn pimpen het plein” van Berdie Bartels.
In dit verhaal staat een leerling met dyslexie centraal. Door middel van een herkenbaar verhaal ontdekken kinderen:
- waarom lezen soms extra moeilijk kan zijn
- hoe een kind met dyslexie informatie verwerkt
- welke uitdagingen dit op school kan geven
Doordat het verhaal vanuit een kind wordt verteld, herkennen veel leerlingen zichzelf in de situatie. Dit maakt het gemakkelijker om over dyslexie te praten in de klas.
Bij het boek hoorde bovendien een luisterversie, zodat leerlingen het verhaal ook auditief konden volgen.
Het Spoorboekje van de Dyslexie-Express
De handleiding van het pakket werd het Spoorboekje genoemd.
Hierin stond:
- uitleg over de onderdelen van het pakket
- praktische tips voor gebruik in de klas
- suggesties voor lessen en gesprekken
Het Spoorboekje hielp leerkrachten om de materialen stap voor stap in te zetten tijdens begeleiding of klassikale activiteiten.
De PowerPoint over dyslexie
Een ander onderdeel was een PowerPoint-presentatie gebaseerd op het verhaal van Tess en Stijn.
Deze presentatie kon bijvoorbeeld gebruikt worden bij:
- een klassikale uitleg over dyslexie
- een spreekbeurt van een leerling
- een gesprek over leerproblemen
Door de combinatie van verhaal, beeld en uitleg werd dyslexie op een toegankelijke manier uitgelegd.
Het Tricky-Treinenspel
Een bijzonder onderdeel van De Dyslexie-Express was het Tricky-Treinenspel, een coöperatief spel ontwikkeld door Jouke Korf.
In tegenstelling tot veel spellen draait het hierbij niet om winnen van elkaar, maar om samenwerken.
Kenmerken van het spel:
- spelers werken samen aan één doel
- ieder kind kan zijn sterke kanten inzetten
- de groep probeert gezamenlijk te winnen
Dit maakt het spel bijzonder geschikt voor een klas waarin een leerling met dyslexie zit. Het benadrukt dat ieder kind andere talenten heeft en dat samenwerken belangrijker is dan competitie.
Volgens ervaringen uit de praktijk kan het spel ook goed gespeeld worden met een mix van leerlingen met en zonder dyslexie.
Coachingsgesprekken met dyslectische leerlingen
Naast materialen voor leerlingen bevatte de doos ook een boek voor leerkrachten:
“Coachingsgesprekken met dyslectische leerlingen” van José van Loo.
Dit boek gaf praktische handvatten voor gesprekken met leerlingen, bijvoorbeeld over:
- motivatie
- frustratie rondom lezen
- zelfvertrouwen
- leerstrategieën
De hoofdstukken behandelen onder andere:
- actief luisteren
- vragen stellen
- doelen formuleren
- feedback geven
- ouderbetrokkenheid
Ook wordt uitgelegd hoe intensief een schooldag kan zijn voor een leerling met dyslexie en hoe leerkrachten daarbij ondersteuning kunnen bieden.
Waarom uitleg over dyslexie belangrijk is
Een leerling met dyslexie heeft vaak niet alleen moeite met lezen en spelling, maar ook met het gevoel anders te zijn dan klasgenoten.
Wanneer klasgenoten begrijpen wat dyslexie inhoudt, ontstaan vaak:
- meer geduld
- meer samenwerking
- minder onzekerheid bij de leerling
Daarom is het waardevol om dyslexie niet alleen individueel te behandelen, maar ook klassikaal bespreekbaar te maken.
Educatieve hulpmiddelen zoals De Dyslexie-Express zijn hier speciaal voor ontworpen.
Dyslexie in de klas: praktische tips voor leerkrachten
Ook zonder het oorspronkelijke pakket zijn veel ideeën uit De Dyslexie-Express nog steeds bruikbaar.
Enkele praktische tips:
1. Leg dyslexie duidelijk uit
Gebruik verhalen, voorbeelden of filmpjes om te laten zien hoe lezen voor iemand met dyslexie kan voelen.
2. Benadruk talenten
Veel kinderen met dyslexie zijn sterk in bijvoorbeeld:
- creatief denken
- probleemoplossing
- ruimtelijk inzicht
Door deze talenten te benoemen groeit het zelfvertrouwen.
3. Stimuleer samenwerking
Coöperatieve opdrachten helpen leerlingen elkaar te ondersteunen.
4. Praat met de leerling
Regelmatige gesprekken helpen om frustraties te verminderen en oplossingen te vinden.
Meer inspiratie over De Dyslexie-Express
Hoewel het oorspronkelijke product tegenwoordig moeilijk te verkrijgen is, blijft het concept interessant voor leerkrachten die zoeken naar manieren om dyslexie bespreekbaar te maken in de klas.
Op de inspiratiepagina van Kinderboekenjuf wordt uitgebreid beschreven hoe het pakket werd gebruikt en welke ervaringen er in de praktijk mee zijn opgedaan.
Lees hier meer:
https://www.kinderboekenjuf.nl/inspiratie/de-dyslexie-express/
✅ SEO-voordeel van dit artikel
Dit artikel bevat natuurlijke variaties op belangrijke zoekwoorden zoals:
- dyslexie uitleggen aan leerlingen
- dyslexie in de klas
- dyslexie hulpmiddelen onderwijs
- begeleiding dyslexie basisonderwijs
- coachingsgesprekken met dyslectische leerlingen
Hierdoor kan de pagina blijven ranken op zoekopdrachten rondom dyslexie en onderwijs, ook al is het oorspronkelijke product niet meer verkrijgbaar.
